Buitengewoon bourgondisch
Bergen op Zoom is misschien niet de eerste stad waar u aan denkt voor een dagje uit of weekendje weg, maar het is een verrassend goede keuze. Deze vestingstad in West-Brabant, vlak bij de Zeeuwse kust, heeft alles voor een ontspannen trip: een compact historisch centrum, sfeervolle straatjes en talloze plekken waar u heerlijk kunt eten en borrelen. Slenter langs eeuwenoude gevels en bewonder de meer dan 800 monumentale panden die de stad rijk is. En als het even kan, overnacht u in het oudste hotel van Nederland. Kortom, zoekt u een bijzondere bestemming in eigen land? Denk dan eens aan Bergen op Zoom.
Middeleeuwse stad en vestingwerken
Wie door de stad wandelt, merkt het direct: het ‘vals plat’. In bijvoorbeeld de Bosstraat en de Potterstraat zijn deze kleine hoogteverschillen goed merkbaar. De verklaring voor dit verschijnsel? Bergen op Zoom ligt op de heuvels van de Brabantse Wal, wat ook meteen de naam verklaart. ‘Bergen’ verwijst naar de hoogteverschillen, terwijl ‘Zoom’ duidt op de ligging aan de rand van die wal.
Waarschijnlijk kreeg Bergen op Zoom al in de dertiende eeuw stadsrechten. Dankzij de ligging aan open water groeide de stad uit tot een belangrijk handelscentrum en werd vroeg ommuurd en versterkt tegen indringers. Vier eeuwen later maakte de stad deel uit van de West-Brabantse waterlinie, ter bescherming van het gebied. Een goed bewaard verdedigingswerk is Ravelijn op den Zoom aan de noordkant van de stad. Ook in het Anton van Duinkerkenpark zijn stille getuigen van het militaire verleden te vinden, zoals Duitse betonnen tankversperringen uit de Tweede Wereldoorlog.
Markiezenhof en de Gevangenpoort
Bergen op Zoom telt honderden monumenten, waaronder meer dan 300 rijksmonumenten. Het bekendste is het Markiezenhof aan de Steenbergsestraat, ooit residentie van de markiezen en nu museum en cultureel centrum. De statige gevel, binnenplaats en rijk gedecoreerde zalen vertellen over de welvaart en invloed van de stad. Achter het Markiezenhof ligt een historische stadsmoestuin. Aan de Lievevrouwestraat staat de Gevangenpoort, het oudste monument en enige overgebleven middeleeuwse stadspoort. De dikke muren en smalle doorgangen tonen de verdedigingsfunctie van vroeger. Door de eeuwen heen kreeg de poort verschillende functies, maar haar robuuste karakter bleef behouden.
Markante bouwwerken op de Grote Markt
Het kloppend hart van de stad is de Grote Markt, waar het stadhuis met rood-witte luiken domineert. Het Oude Stadhuis bestaat uit drie samengevoegde panden en is op koopzondagen gratis te bezoeken, een mooie kans om de geschiedenis van het stadsbestuur te zien. Aan hetzelfde plein staat de Sint-Gertrudiskerk, beter bekend als de Peperbus. Een klim naar boven biedt uitzicht over de stad, het Zoommeer en de Brabantse Wal; op heldere dagen ziet u zelfs Antwerpen. Tijdens carnaval komt de Peperbus tot leven, compleet met kiel, gezicht en stem.
Krabben
Tijdens een bezoek aan Bergen op Zoom valt het meteen op: overal duiken krabben op. In etalages, op schilderijen of als beeldje. De krab is hét symbool van de stad, vooral tijdens Vastenavend – de lokale benaming voor carnaval – wanneer Bergen op Zoom verandert in Krabbegat en de inwoners liefkozend krabben worden genoemd. Over de herkomst van die naam bestaan verschillende theorieën. Vaak wordt gedacht dat ze verwijst naar de meekrap, een plant die vroeger in deze streek werd geteeld voor de productie van rode kleurstof. Wat de oorsprong ook is, carnaval leeft in Bergen op Zoom.
Dineren en overnachten
Bergen op Zoom is een bourgondische stad in de beste zin van het woord. Op korte afstand van elkaar vindt u hier een breed scala aan cafés, bistro’s en restaurants, van gemoedelijk tot verfijnd. Voor wie uitgebreid wil tafelen in een historische setting is Restaurant 1397 een aanrader. Gevestigd in het monumentale Grand Hotel De Draak aan de Grote Markt, worden hier onder leiding van chef-kok Torben Bouterse de heerlijkste creaties bereid. Specialiteiten met een wereldse invloed, maar altijd met de Nederlandse keuken als basis, zoals ze het zelf zeggen.
Na een uitgebreid diner kunt u in stijl blijven overnachten. Het naastgelegen Grand Hotel De Draak geldt als het oudste hotel van Nederland. De kamers, deels ingericht in 14de- en 15de-eeuwse stijl, brengen u terug naar de middeleeuwen, maar dan met alle gemakken van nu. Wie liever wat kleinschaliger logeert, kan terecht in Boutique Hotel No5, met zes comfortabele kamers en een fantastisch uitzicht op het Markiezenhof. Bergen op Zoom is een stad die alles heeft voor een geslaagd verblijf. Wie houdt van geschiedenis, kunst & cultuur en een bourgondische levensstijl, voelt zich hier direct thuis. De stad is overzichtelijk, maar biedt genoeg om te ontdekken. Onze conclusie: Bergen op Zoom is zo’n plek waar u waarschijnlijk langer wilt blijven, dan u gepland had.